HomeΓια ΜέναΔημοσιεύσειςΔιάχυση ΓνώσηςΔημοσιογραφίαΦωτογραφίεςΝτοκιμαντέρΕπικοινωνία
Home arrow Δημοσιογραφία arrow Διάφορα arrow Τζαμπατζήδες και οι ελεύθεροι κατασκηνωτές
Τζαμπατζήδες και οι ελεύθεροι κατασκηνωτές Εκτύπωση E-mail
27.08.13

Γνωστή πια σε όλους μας η εφημερίδα Καθημερινή δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει την οποιαδήποτε προπαγάνδα προκειμένου να υποστηρίξει τις κυβερνητικές επιλογές. Μάλιστα, η εφημερίδα δεν δείχνει να σέβεται το δικό της παρελθόν, την φήμη της δηλαδή ως έγκριτης αστικής εφημερίδας. Πλέον, η Καθημερινή δεν αποτελεί καν μια δεξιά, αστική εφημερίδα, αλλά απλός προπαγανδιστής των θέσεων της κυβέρνησης, είτε πρόκειται για το ΠΑΣΟΚ, είτε για τη ΝΔ, ανεξάρτητα από τις θέσεις της.

Στο παρακάτω άρθρο της Καθημερινής διαβάζει κανείς μια μεθοδική προπαγάνδα, αν και σε πρώτη ματιά μοιάζει για την γνώμη ενός ακόμη άσχετου σχολιαστή. Όμως, η μεθοδικότητα έγκειται σε δύο βασικά σημεία. Αφενός, στην υιοθέτηση της προπαγάνδας του "τζαμπατζή", που έχει χρησιμοποιηθεί συστηματικά από την κυβέρνηση τα τελευταία 4 χρόνια αφειδώς και σε πολλές περιπτώσεις, σοβαρές ή μη. Αφετέρου, στην αξιοποίηση μιας χρόνιας παθογένειας που συναντά κανείς στην ελεύθερη κατασκήνωση, δηλαδή την ύπαρξη ασυνείδητων κατασκηνωτών, και την παρουσίασή της ως καινούριας κατάστασης συνυφασμένης με την οικονομική κρίση. Έτσι, παρουσιάζει τους ελεύθερους κατασκηνωτές ως τζαμπατζήδες χωρίς συνείδηση που θίγουν το περιβάλλον με την άγνοιά τους.

Φυσικά, το άρθρο αποφεύγει να τονίσει πως η απαγόρευση, κάθε απαγόρευση, εντείνει την άγνοια.
Επίσης, παραθέτει λάθος στοιχεία, όπως για παράδειγμα ότι "
η ελεύθερη κατασκήνωση απαγορεύεται από την ανατολή ως τη δύση του ήλιου (Ν. 2160/1993)", ενώ ο συγκεκριμένος νόμος δεν έχει καμία τέτοια ρύθμιση.
Κορυφαία στιγμή του αρθρογράφου εκεί όπου σχολιάζει τα πεταμένα κωλόχαρτα στο χώμα: "
Το θέαμα ήταν φρικτό, λες και έκλαιγε η γη από την κακοποίηση της"!



Κρίση, φύση και αντίσκηνο
Παρά τον διπλασιασμό των προστίμων, φέτος το καλοκαίρι περισσότεροι συμπολίτες μας απο κάθε άλλη χρονιά επέλεξαν την «λύση» της ελεύθερης κατασκήνωσης, γνωρίζοντας ότι το χέρι του νόμου δύσκολα θα τους αγγίξει.

Του Γιάννη Παπαδημητρίου


Με ελάχιστα χρήματα να διαθέσουν για διακοπές, αγοράζουν μια σκηνή σε τιμή ευκαιρίας από μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ, παίρνουν παραμάσχαλα ένα ψυγειάκι, φορτώνουν το πόρτ-μπαγκάζ με κονσέρβες, βάζουν ρεφενέ τα καύσιμα και εκδράμουν σε κοντινές παραλίες για τρεις-τέσσερις ημέρες. Δίχως πρότερη εμπειρία στην ελεύθερη κατασκήνωση και μαθημένοι στις ανέσεις των ξενοδοχείων ή των ενοικιαζόμενων δωματίων, δεν έχουν συνηθίσει να βρίσκονται μακριά από το αστικό περιβάλλον. Η άγνοια τους σε συνδυασμό με την έλλειψη οικολογικής συνείδησης αποδεικνύεται καταστροφική για τη φύση. Πετούν τα αποφάγια τους στο έδαφος, θάβουν κουτάκια αλουμινίου μέσα στα αρμυρίκια, γεμίζουν καρβουνιά τις αμμουδιές και ψαρεύουν παράνομα, ξεπαστρεύοντας τα χταπόδια που βρίσκονται σε περίοδο αναπαραγωγής. Όταν φεύγουν, αφήνουν πίσω τους ένα μικρό σκουπιδότοπο και πολλές φορές δε ξεστήνουν ούτε τη σκηνή τους.

Η οικονομική κρίση την τελευταία διετία έχει δημιουργήσει το φαινόμενο των «νέο-campers», ανθρώπων δηλαδή, κυρίως ανέργων μέχρι τριάντα πέντε ετών, που επιλέγουν την ελεύθερη κατασκήνωση αποκλειστικά ως φθηνή λύση διακοπών. Η μαζική τους εμφάνιση το φετινό καλοκαίρι αφενός πολλαπλασίασε τα συνήθη προβλήματα ρύπανσης που συνοδεύουν τις σκηνές, αφετέρου προκάλεσε την αντίδραση των χρόνιων κατασκηνωτών, οι οποίοι θεωρούν ότι η αγαπημένη τους συνήθεια κινδυνεύει από την εγκληματική συμπεριφορά των «ασυνείδητων». Η εικόνα που αντίκρισα στις Καβουρότρυπες, μια παραδεισένια περιοχή στην ανατολική Σιθωνία Χαλκιδικής, είναι ενδεικτική για την κατάσταση που επικρατεί από τον Έβρο ως την Κρήτη. Στις κατάφυτες από πεύκα πλαγιές, πάνω από τη θάλασσα, τα αντίσκηνα ήταν περισσότερα από τα δέντρα. Μέσα στο δάσος, υπήρχαν σημεία που κυριολεκτικά είχαν μετατραπεί σε κοινόχρηστη τουαλέτα. Το καταλάβαινες από τα εκατοντάδες λευκά τσαλακωμένα χαρτιά που «στόλιζαν» το χώμα και από τη δυσωδία που σου τσάκιζε τη μύτη. Το θέαμα ήταν φρικτό, λες και έκλαιγε η γη από την κακοποίηση της.

«Αδυναμία ελέγχου»

Αν και δεν υπάρχει επίσημος τρόπος καταγραφής της αύξησης της ελεύθερης κατασκήνωσης, μια συζήτηση με επαγγελματίες του χώρου είναι κατατοπιστική. «Με όποιο τρόπο μπορεί ο καθένας προσπαθεί να κάνει διακοπές. Φέτος, η πώληση σε οικονομικές σκηνές των τεσσάρων ατόμων έχει αυξηθεί περίπου 20%, ενώ είναι πολλοί αυτοί που έρχονται να επιδιορθώσουν παλιά τους αντίσκηνα που ξέθαψαν από το πατάρι», με ενημερώνει η Μαρία Πετρίδη, ο πατέρας της οποίας άνοιξε στη Θεσσαλονίκη το πρώτο κατάστημα με είδη κάμπινγκ το 1973. Την ανοδική τάση επιβεβαιώνει εν μέρει και η περιορισμένη πληρότητα των οργανωμένων κάμπινγκ, η πλειοψηφία των οποίων άρχισε να βγάζει πακέτα προσφορών στο διαδίκτυο. «Παρατηρείται μια πτώση 30% συγκριτικά με πέρσι. Σίγουρα, αρκετοί είναι εκείνοι που για να αποφύγουν έστω και το ελάχιστο αντίτιμο της διαμονής καταφεύγουν στην ελεύθερη κατασκήνωση. Υπάρχουν περιπτώσεις που στήνουν τις σκηνές τους ακριβώς δίπλα από τα δικά μας κάμπινγκ», εξηγεί ο πρόεδρος της ένωσης κάμπινγκ του νομού Χαλκιδικής, κύριος Αντώνης Δεληδημητρίου.

Η ελληνική πολιτεία, που τόσα χρόνια αντί να βρει μια λύση στο ζήτημα της ελεύθερης κατασκήνωσης κρύβεται πίσω από το νόμο της γενικής απαγόρευσης του 1976 (Ν.392/1976), αδυνατώντας να ελέγξει το αυξανόμενο κύμα των σκηνιτών ψήφισε στις αρχές Αυγούστου τροπολογία (Ν. 4179/2013) που διπλασιάζει το πρόστιμο και αλλάζει τον τρόπο είσπραξης. Συγκεκριμένα, η χρηματική ποινή από τα 147 ευρώ (Ν.274/1999) πηγαίνει στα 300 και η πληρωμή θα πραγματοποιείται πλέον βάσει των διατάξεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (αν πληρωθεί εντός 10 ημερών μειώνεται στο μισό). Μέχρι τον περασμένο Ιούνιο, το πρόστιμο ήταν διοικητικό και οι δήμοι το εισέπρατταν με καθυστέρηση, καθώς οι δικαστικές κλήσεις αργούσαν να φτάσουν στα σπίτια των παραβατών. Μάλιστα, από φέτος, εκτός από την αστυνομία, έχει τη δυνατότητα και το λιμενικό σώμα να βεβαιώνει παραβάσεις ώστε να επεκταθούν οι έλεγχοι σε απομακρυσμένες και δύσβατες ακτές.

Μιας και η ελεύθερη κατασκήνωση απαγορεύεται από την ανατολή ως τη δύση του ήλιου (Ν. 2160/1993), οι έλεγχοι γίνονται κατά κανόνα πριν τις εφτά το πρωί, την ώρα δηλαδή που οι κατασκηνωτές κοιμούνται. Οι αστυνομικοί βάσει του ίδιου νόμου μπορούν να συλλάβουν τους παραβάτες και να τους οδηγήσουν στο αυτόφωρο. Συνήθως όμως σημειώνουν τα στοιχεία και κόβουν πρόστιμο, δίχως να τους απομακρύνουν ή να προχωρούν σε κατάσχεση των σκηνών. Στην επαλήθευση των στοιχείων εντοπίζεται ένα από τα μεγαλύτερα πρόβληματα των ελέγχων, αφού οι περισσότεροι δεν έχουν μαζί τους επίτηδες κανένα αποδεικτικό στοιχείο και δηλώνουν ψεύτικη κατοικία. Άλλη μία ελεγκτική δυσλειτουργία είναι ότι αρκετοί αστυνομικοί δε γνωρίζουν επαρκώς αγγλικά, με συνέπεια να αδυνατούν να επιβάλλουν πρόστιμο στους αλλοδαπούς κατασκηνωτές, οι οποίοι περνούν κατά χιλιάδες τα σύνορα με τροχόσπιτα ή με σκηνές στα μπαγκάζια τους.

«Οι αστυνομικοί βλέπουν τις ξένες πινακίδες στα αυτοκίνητα ή ακούνε ξένη διάλεκτο και προσπερνάνε. Πολλοί Έλληνες, όταν πέφτει σύρμα για έλεγχο, μιλάνε μεταξύ τους αγγλικά για να γλιτώσουν το πρόστιμο», μου περιγράφει γελώντας ο εξηντάχρονος Γιώργος, που κάνει ελεύθερη κατασκήνωση πάνω από τριάντα χρόνια και τον συνάντησα στις Καβουρότρυπες. Σύμφωνα με το αστυνομικό τμήμα Πολυγύρου, μέχρι στιγμής στο νομό Χαλκιδικής έχουν επιβληθεί πάνω από διακόσια πρόστιμα για παράνομη κατασκήνωση. Ωστόσο, η εικόνα στις ακτές (κυρίως) του δεύτερου ποδιού δεν έχει αλλάξει. Οι χρηματικές ποινές δεν αποθαρρύνουν τους κατασκηνωτές και συνάμα οι έλεγχοι δεν είναι εντατικοί, εξαιτίας της έλλειψης προσωπικού. Ο δήμαρχος Σιθωνίας, κύριος Ιωάννης Τζίτζιος σηκώνει τα χέρια ψηλά. «Η κατάσταση είναι κυριολεκτικά ανεξέλεγκτη. Τα πρόστιμα δεν είναι δραστικό μέτρο και φυσικά η αστυνομία είναι αδύνατον να περιπολεί καθημερινά σε όλες τις παραλίες. Πρέπει να προσανατολιστούμε σε πιο ρεαλιστικές λύσεις, ξεκινώντας από την οριοθέτηση περιοχών για ελεύθερη κατασκήνωση όπου η πολιτεία θα παρέχει τα στοιχειώδη. Βέβαια, ένα τέτοιο εγχείρημα απαιτεί έναν ευρύτερο κρατικό συντονισμό», σημειώνει ο ίδιος.

Όσο καθαρτικό είναι να ατενίζεις το βουνό του Αγίου Όρους, άλλο τόσο εξοργιστικό είναι να περπατάς στις χρυσαφένιες αμμουδιές και να συναντάς χρησιμοποιημένα χαρτιά υγείας, κουτάκια αναψυκτικών και παρατημένες σκηνές. Και δυστυχώς, οι εικόνες ντροπής είναι πολύ περισσότερες από κείνες των νοικοκυρεμένων και καθαρών αντίσκηνων. Αναμφίβολα, η βαρβαρότητα όσων στερούνται οικολογικής συνείδησης, όπως αυτή που αντίκρισα έκπληκτος στις Καβουρότρυπες, ισοπεδώνει μια μειοψηφία ανθρώπων που αγαπούν την ελεύθερη κατασκήνωση και με τη συμπεριφορά τους αγωνίζονται για να νομιμοποιηθεί. Το ελληνικό κράτος, με τις ελάχιστες υποδομές και τα αποδυναμωμένα αστυνομικά τμήματα, οφείλει να αναζητήσει άμεσα μια οριστική και ουσιαστική λύση στο πρόβλημα, αντί να επαναπαύεται σε επιφανειακά μέτρα καταστολής, σαν το διπλασιασμό του προστίμου. Ειδάλλως, σε λίγα χρόνια από τώρα, μαγευτικές παραλίες, όπως το Κριαρίτσι, θα μετατραπούν σε παράνομες χωματερές.

"Η μικρή μας κοινότητα έχει άγραφους κανόνες"

Ενάντια στον καινούριο νόμο, που θεωρούν άδικο, και σαφώς προβληματισμένοι με τους «νέο-campers», είναι όσοι έχουν επιλέξει την ελεύθερη κατασκήνωση ως τρόπο ζωής. Δεν αρνούνται τα προβλήματα, ωστόσο ισχυρίζονται ότι η άμεση επαφή με τη φύση, πέραν του ότι είναι αναζωογονητική, μπορεί να λειτουργήσει παιδαγωγικά και να ενισχύσει την οικολογική συνείδηση στην ελληνική κοινωνία. Ο σεβασμός στο περιβάλλον και κατ’ επέκταση στους υπόλοιπους σκηνίτες είναι οι πρώτες αρχές που προσπαθούν να εμφυσήσουν στα δυο μικρά τους αγόρια ο Γιώργος και η Ιωάννα, ένα ζευγάρι από τη Θεσσαλονίκη που συνάντησα στο Κριαρίτσι, στην νοτιοανατολική πλευρά της Σιθωνίας. Για αυτό, ανά δύο μέρες φοράνε στα παιδιά τους γάντια κι εξορμούν οικογενειακά για να μαζέψουν γόπες και σκουπίδια. Παρόλο που έχουν σπίτι μπροστά στη θάλασσα, αρνούνται να αποχωριστούν τη σκηνή τους και δηλώνουν αλλεργικοί με τα ξενοδοχεία.

«Είναι τόσο υποκριτικό που μας χαρακτηρίζουν παράνομους. Τη δεκαετία του ΄80, σε νησιά όπως η Λήμνος και η Φολέγανδρος, που δεν είχαν αναπτυχθεί τουριστικά μας παρακαλούσαν να κατασκηνώσουμε. Σήμερα, μας κυνηγάνε από παντού με το πρόσχημα ότι υποβαθμίζουμε το τουριστικό προϊόν. Ίσως, αν πληρώναμε ένα ετήσιο ποσό στη νομαρχία για έξοδα καθαριότητας να διορθωνόταν η κατάσταση», μου λέει ο σαρανταεξάχρονος Γιώργος, που από έφηβος έχει οργώσει την Ελλάδα ως ελεύθερος κατασκηνωτής, ενώ η μικρότερη γυναίκα του, δικηγόρος στο επάγγελμα, σπεύδει να συμπληρώσει πως «όλοι οι καλοί χωράνε, η γη δεν ανήκει σε κανέναν. Συνυπάρχουμε αρμονικά, αρκεί να τηρούνται οι άγραφοι κανόνες της μικρής μας κοινότητας». Κατά τα λεγόμενα τους, στην γειτονιά των κατασκηνωτών επικρατεί ένα είδος εσωτερικού ελέγχου και αλληλεγγύης. Όσοι ρυπαίνουν, συμπεριφέρονται επικίνδυνα (π.χ ανάβουν φωτιά στην παραλία) και θορυβούν άσκοπα απομακρύνονται.

Τη συζήτηση μας άκουσε η κυρία Δήμητρα Δρόσου, που μαζί με τον άντρα της είχαν στήσει τη σκηνή τους λίγα μέτρα πιο κάτω. Στα πενήντα πέντε της, παρότι έχει δύο μπάι-πας, επιμένει να κατασκηνώνει στο Κριαρίτσι, στο οποίο έρχεται με το σύζυγο της επί τριάντα πέντε συνεχόμενα χρόνια. «Είμαστε τα εξιλαστήρια θύματα για όλα τα δεινά των παραλιών. Μας κατηγορούν ότι ρυπαίνουμε, τη στιγμή που έχουν δώσει όλες τις ακτές για εμπορική εκμετάλλευση. Ποιος ελέγχει την ασυδοσία των beach bars;», αναρωτιέται καθισμένη στο αγαπημένο της καρεκλάκι, και προσθέτει πως «εδώ μας έχουν απομείνει τα τελευταία υπολείμματα ελευθερίας. Η ζωή έχει γίνει πια τόσο δύσκολη, που το μυαλό μου αδειάζει μόνο όταν βλέπω την ανατολή πίσω από την κορυφή του Άθω».

 
RSS